Lên kế hoạch sinh hoạt gia đình cho nhiều thế hệ

Các buổi sinh hoạt gia đình thường được lên kế hoạch theo ý người tổ chức. Kết quả thì ai cũng quen: đến giờ thứ hai bọn trẻ nhỏ đã bồn chồn, các cháu tuổi teen dán mắt vào điện thoại, còn bà ngồi trên một chiếc ghế sofa thấp và mềm ở góc ồn ào nhất phòng, không theo kịp câu chuyện. Đây không phải lỗi của ai cả. Chỉ là hoạt động đó chưa được thiết kế cho tất cả những người đến dự.

Tin vui là chỉ cần điều chỉnh một chút về nhịp độ, chỗ ngồi, giờ giấc và tiếng ồn, hầu hết các hoạt động đều có thể phù hợp với nhiều lứa tuổi. Điều quan trọng không kém là hãy hỏi người lớn tuổi xem họ thích gì thay vì quyết định thay họ. Họ có ý kiến riêng, có trò chơi yêu thích và có những câu chuyện đã chờ lâu để được kể.

Điều gì giúp một hoạt động phù hợp với mọi lứa tuổi

Những hoạt động gắn kết các thế hệ thường có vài điểm chung:

• Có nhiều cách tham gia. Trong một buổi chiều làm bánh, một người cán bột, một người đong nguyên liệu, một người gấp mép bánh, và một người chỉ ngồi bầu bạn và kể lại lai lịch của công thức.
• Dễ tham gia và dễ rời đi. Một bộ tranh ghép đặt trên bàn phụ cho phép mọi người ghé vào mười phút rồi rời đi mà không làm gián đoạn trò chơi.
• Có chuyện để nói. Cùng xem ảnh cũ giúp trẻ có câu hỏi để hỏi và ông bà có lý do để chia sẻ kỷ niệm.
• Không để một người thắng áp đảo. Trò chơi hợp tác hoặc chơi theo đội trộn lẫn các lứa tuổi giúp các anh chị em họ thích ganh đua không lấn át cả nhóm.

Ý tưởng hoạt động cho nhiều thế hệ

Bảng dưới đây gợi ý cách điều chỉnh các hoạt động quen thuộc để nhiều người có thể tham gia thoải mái hơn.

Điều chỉnh nhịp độ, chỗ ngồi, giờ giấc và tiếng ồn

Nhịp độ

Hãy chia thành những phần ngắn hơn với các khoảng nghỉ tự nhiên. Một khoảng hai tiếng có thể thành ba hoạt động 30 phút, xen giữa là giờ ăn nhẹ. Trẻ nhỏ có dịp xả năng lượng, còn người lớn dễ mệt có thể nghỉ ngơi mà không bỏ lỡ phần chính. Hãy dành nhiều thời gian hơn bạn nghĩ cho việc lên xuống xe hoặc ra vào nhà.

Chỗ ngồi

Chỗ ngồi thường là yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đến sự thoải mái. Nhiều người thấy ghế có mặt ngồi chắc và tay vịn dễ ngồi xuống và đứng lên hơn so với sofa thấp hoặc ghế xếp cắm trại. Hãy đặt vài chiếc ghế như vậy ngay nơi diễn ra hoạt động, đừng xếp dọc theo tường. Đảm bảo khách lớn tuổi nhìn rõ khuôn mặt mọi người và không phải ngồi đối diện người đang nói chuyện mà phía sau người đó là một cửa sổ chói sáng.

Giờ giấc

Hãy hỏi những người tham gia xem lúc nào trong ngày họ thấy khỏe khoắn nhất. Một số ông bà thích cuối buổi sáng hoặc đầu giờ chiều; trẻ nhỏ thường vui vẻ hơn trước giờ ngủ trưa. Một bữa trưa Chủ nhật lúc 12 giờ 30 có thể hợp với mọi người hơn một bữa tối lúc 6 giờ chiều kéo dài đến khuya. Hãy báo trước giờ bắt đầu và kết thúc để mọi người sắp xếp việc nghỉ ngơi và đi lại.

Tiếng ồn

Tiếng ồn xung quanh khiến nhiều người khó trò chuyện hơn. Hãy tắt TV trong bữa ăn, mở nhạc nhỏ và cân nhắc dành một "phòng yên tĩnh" có ghế ngồi thoải mái, nơi vài người có thể trò chuyện trong khi trẻ con chơi ở chỗ khác. Những bàn nhỏ từ bốn đến sáu người giúp trò chuyện dễ hơn một chiếc bàn dài.

Tổ chức tại nhà

Họp mặt tại nhà giúp bạn chủ động nhất về sự thoải mái. Vài bước chuẩn bị sẽ giúp ích rất nhiều:

1. Dọn trống các lối đi chính. Dời ghế thừa, thùng đồ chơi và giỏ để dưới sàn ra khỏi lối đi giữa cửa vào, khu vực họp mặt và phòng tắm. Một lối đi thông thoáng giúp mọi người đi lại dễ dàng hơn.
2. Bật đèn ở lối vào và hành lang. Bật đèn hiên và đèn hành lang trước khi khách đến, nhất là vào các buổi họp mặt mùa thu và mùa đông khi trời tối sớm.
3. Bố trí một góc cho trẻ em. Một tấm chăn trải với bút sáp màu, đồ chơi xếp hình hoặc một món thủ công giúp trẻ bận rộn và giữ cho không gian chính yên tĩnh hơn.
4. Chuẩn bị một chiếc ghế thoải mái cho khách chính. Đặt ghế gần nơi diễn ra hoạt động, cạnh đó là một chiếc bàn nhỏ để đặt đồ uống.
5. Chia sẻ việc tổ chức. Dùng Công cụ lập kế hoạch trách nhiệm gia đình để chia việc nấu nướng, bày biện, dọn dẹp và đưa đón, để không ai phải làm hết một mình. Xem thêm bài cách phân chia việc nhà trong gia đình để có thêm ý tưởng.

Xây dựng truyền thống

Truyền thống không cần phải cầu kỳ. Điều biến một hoạt động thành truyền thống là sự lặp lại và một chút nghi thức. Một gia đình có thể tổ chức ngày gói bánh tamale mỗi tháng Mười Hai, một buổi chiều gói há cảo dịp Tết Nguyên Đán, một buổi dã ngoại sau vườn ngày Bốn tháng Bảy với cùng một trò chơi bài mỗi năm, hoặc một buổi chiều thu cào lá rồi uống nước táo nóng.

Hãy mời ông bà khôi phục và hướng dẫn một truyền thống từ thời thơ ấu của chính họ. Ghi lại các bước hoặc thu âm khi họ kể. Bài hướng dẫn ghi lại truyền thống và công thức nấu ăn của gia đình trình bày các cách lưu giữ những chi tiết này. Sau buổi họp mặt, hãy thêm ảnh và vài câu nói đáng nhớ vào một album chung bằng Công cụ tạo sổ kỷ niệm, để các cháu có thể xem lại.

Ý tưởng tiết kiệm

Thời gian ý nghĩa bên nhau không cần ngân sách lớn. Một vài lựa chọn:

• Một bữa ăn góp, mỗi nhà mang một món kèm câu chuyện đằng sau món ăn đó.
• Một buổi "khoe và kể" trong gia đình, mỗi người mang theo một đồ vật có ý nghĩa với mình.
• Đi dạo đến công viên gần nhà, dọc đường có ghế băng, sau đó ăn dã ngoại.
• Đến thư viện: nhiều thư viện công cộng tổ chức sự kiện gia đình miễn phí, hãy xem lịch của chi nhánh gần bạn.
• Một buổi chiều xem phim mà ông bà yêu thích thời còn trẻ.
• Một buổi viết thư hoặc làm thiệp gửi những người thân không thể đến dự.
• Một dự án phỏng vấn gia đình, các cháu hỏi ông bà năm câu hỏi đã chuẩn bị sẵn.

Gắn kết những người thân không thể đến trực tiếp

Không phải ai cũng có thể đến dự mọi buổi họp mặt. Người thân sống ở bên kia đất nước, phải đi làm hôm đó hoặc muốn ở nhà vẫn có thể cùng tham gia. Một vài cách đơn giản để gắn kết họ:

• Hẹn một cuộc gọi video 15 phút vào giờ cố định, chẳng hạn ngay trước bữa ăn, thay vì chuyền điện thoại cho nhau suốt buổi chiều.
• Nhờ họ chuẩn bị trước một câu chuyện, một lời chúc hoặc một công thức nấu ăn yêu thích để ai đó đọc to lên.
• Để các cháu làm một tấm thiệp hoặc một bức vẽ nhỏ rồi gửi bưu điện cho họ sau buổi họp mặt.
• Gửi vài tấm ảnh ngay tối hôm đó, kèm vài dòng kể ai đã đến và cả nhà đã làm gì.

Danh sách kiểm tra khi lên kế hoạch

Hãy dùng danh sách này hai đến ba tuần trước buổi họp mặt. Bạn cũng có thể ghi ngày và các việc cần làm vào bảng kế hoạch việc nhà hằng tuần.

• Hỏi người lớn tuổi xem họ thích gì và giờ nào trong ngày phù hợp nhất.
• Chọn hoạt động có vai trò cho nhiều lứa tuổi và mức năng lượng khác nhau.
• Định giờ bắt đầu và kết thúc, rồi báo cho mọi người.
• Lên kế hoạch nghỉ giải lao mỗi 30 đến 45 phút.
• Bố trí ghế chắc chắn có tay vịn gần hoạt động chính.
• Chuẩn bị một chỗ yên tĩnh hơn để trò chuyện, cách xa hoạt động ồn ào nhất.
• Dọn trống lối đi và kiểm tra đèn ở lối vào, hành lang và phòng tắm.
• Giao việc nấu nướng, bày biện, dọn dẹp và đưa đón cho từng người cụ thể.
• Hỏi các gia đình về sở thích ăn uống.
• Với các buổi đi chơi, gọi trước để hỏi về chỗ ngồi, chỗ đậu xe và nhà vệ sinh.
• Chọn một người chụp ảnh và ghi lại những câu chuyện hay.
• Lên kế hoạch chia sẻ ảnh sau buổi họp mặt.