Lập danh sách việc nhà theo mùa

Vì sao danh sách theo mùa hiệu quả hơn ghi nhớ trong đầu

Phần lớn việc bảo trì nhà cửa không gấp cho đến khi bỗng dưng trở nên gấp: lò sưởi chưa ai xem lại từ mùa đông năm ngoái, đèn pin hết pin đúng lúc có bão, thùng áo len không ai tìm thấy vào tháng Mười. Danh sách theo mùa biến những ý nghĩ rời rạc kiểu "mình nên làm việc này" thành một danh sách ngắn, có ngày cụ thể, mà một người hoặc cả nhà có thể làm xong bốn lần mỗi năm.

Mục tiêu không phải là một ngôi nhà hoàn hảo. Mục tiêu là một nhịp đều đặn: vài giờ mỗi mùa, chia ra trong vài cuối tuần, với nhắc nhở đến trước khi thời tiết thay đổi chứ không phải sau đó.

Bước 1: Chọn bốn ngày mốc

Chọn những ngày bạn thật sự sẽ nhớ. Nhiều gia đình gắn chúng với những ngày vốn đã có trên lịch:

• Mùa xuân: cuối tuần sau khi bắt đầu giờ mùa hè (Daylight Saving Time, Chủ nhật thứ hai của tháng Ba ở hầu hết nước Mỹ).
• Mùa hè: cuối tuần sau Memorial Day (Ngày Tưởng niệm).
• Mùa thu: cuối tuần sau Labor Day (Ngày Lao động), hoặc cuối tuần đầu tiên của tháng Mười ở vùng ấm hơn.
• Mùa đông: cuối tuần sau khi kết thúc giờ mùa hè (Chủ nhật đầu tiên của tháng Mười Một).

Hawaii và phần lớn Arizona không đổi giờ, nên các gia đình ở đó có thể chọn ngày cố định như 15 tháng Ba và 15 tháng Mười Một. Điều quan trọng là mỗi ngày mốc phải dễ nhớ mà không cần tra cứu.

Bước 2: Đặt nhắc nhở để không phải tự nhớ

1. Tạo trên lịch chung của gia đình một sự kiện lặp lại hằng năm cho mỗi ngày mốc, với tên rõ ràng, ví dụ "Danh sách việc nhà mùa thu".
2. Thêm một nhắc nhở thứ hai sớm hơn một tuần: "Cuối tuần sau làm danh sách theo mùa: kiểm tra đồ cần mua". Một tuần đó cho bạn thời gian mua lọc gió, pin hoặc thùng đựng đồ, thay vì đến đúng ngày mới phát hiện ra đã hết.
3. Dán danh sách của mùa đó vào phần ghi chú của sự kiện, hoặc ghi rõ danh sách được để ở đâu, để không ai phải đi tìm.
4. Mời tất cả những người cùng chia việc, kể cả người thân lớn tuổi muốn tiếp tục tham gia hoặc chỉ muốn biết chuyện gì đang diễn ra trong nhà.

Nếu gia đình bạn thích dùng giấy, lịch theo mùa có thể in dành cho mỗi mùa một khoảng riêng và có thể dán trên tủ lạnh cạnh bảng kế hoạch việc nhà hằng tuần. Bạn cũng có thể lưu các việc lặp lại trong công cụ miễn phí Sắp xếp việc nhà.

Danh sách mùa xuân

Mùa xuân là lúc làm mới lại sau nhiều tháng đóng cửa sổ và mặc áo khoác dày.

• Thử chuông báo khói và chuông báo khí carbon monoxide (CO) bằng nút thử, theo hướng dẫn của nhà sản xuất từng thiết bị. Xem ngày cần thay hoặc ngày sản xuất in ở mặt sau và ghi vào danh sách.
• Thay hoặc vệ sinh lọc gió của hệ thống sưởi và máy lạnh theo khuyến nghị trong sách hướng dẫn. Ghi kích thước lọc gió lên nhãn dán gần máy để lần mua sau dễ dàng hơn.
• Hẹn thợ HVAC có giấy phép bảo trì máy lạnh trước tuần nóng đầu tiên, khi lịch hẹn thường kín nhanh.
• Cất quần áo mùa đông, lấy quần áo mùa ấm ra, và để riêng những món muốn quyên góp.
• Đi một vòng quanh bên ngoài nhà và ghi lại những gì cần thợ chuyên nghiệp xem, như bậc thềm bị lỏng, lưới cửa bị rách hoặc keo trám quanh cửa sổ bị nứt.
• Kiểm tra đèn ngoài trời ở mỗi cửa ra vào, lối xe chạy và lối đi ra hộp thư có sáng không, và ghi lại bóng đèn cần thay.
• Xem lại đồ dùng khẩn cấp: đèn pin, pin dự phòng, radio chạy pin hoặc quay tay, hộp sơ cứu và nước uống dự trữ. Thay những thứ đã hết hạn.

Danh sách mùa hè

Việc mùa hè nhẹ hơn và thường liên quan đến đi xa và trời nóng.

• Xác nhận việc bảo trì máy lạnh đã được làm, và ghi ngày cùng tên công ty vào sổ tham khảo của gia đình.
• Kiểm tra lưới cửa sổ và cửa ra vào trước mùa côn trùng nhiều nhất.
• Chỉnh lại hẹn giờ của đèn ngoài trời khi ngày dài hơn, để đèn không sáng vào ban ngày.
• Xem lại kế hoạch của gia đình cho loại thời tiết khắc nghiệt thường gặp ở nơi bạn sống, như bão, khói cháy rừng hoặc dông sét, theo hướng dẫn của văn phòng quản lý tình trạng khẩn cấp tại địa phương.
• Trước mỗi chuyến đi, quyết định ai sẽ lấy thư, tưới cây và ghé xem nhà, và để lại cho người đó một mẩu giấy ngắn có số điện thoại liên lạc.
• Luân phiên nước dự trữ và thực phẩm khô trong đồ dùng khẩn cấp, dùng những món cũ nhất trong bữa ăn hằng ngày.
• Đổi sang chăn ga mỏng, giặt và cất chăn dày.

Danh sách mùa thu

Mùa thu là mùa nhiều việc nhất với phần lớn các gia đình ở Mỹ, vì đây là lúc chuẩn bị cho trời lạnh.

• Hẹn thợ có giấy phép kiểm tra hệ thống sưởi. Nếu nhà có thiết bị dùng gas, hãy hỏi họ kiểm tra những gì và nên hẹn bao lâu một lần.
• Thay hoặc vệ sinh lọc gió hệ thống sưởi một lần nữa theo sách hướng dẫn.
• Cất quần áo mùa ấm và lấy áo khoác, mũ, găng tay ra. Dán nhãn thùng theo từng người và từng mùa.
• Sắp xếp việc làm sạch máng xối. Việc leo thang và làm trên mái nhà cần người có dụng cụ và kinh nghiệm phù hợp, nên nhiều gia đình thuê dịch vụ.
• Tháo và cất ống nước tưới vườn trước đợt đông giá đầu tiên. Nếu bạn không chắc nên chuẩn bị vòi nước ngoài trời thế nào cho mùa đông, hãy hỏi thợ sửa ống nước.
• Kiểm tra lại đèn ngoài trời khi trời tối sớm hơn; chỉnh lại hẹn giờ và thay những bóng đèn đã ghi lại từ mùa xuân.
• Làm sạch tấm lọc xơ vải của máy sấy sau mỗi lần sấy như sách hướng dẫn, và hỏi thợ chuyên nghiệp về việc làm sạch ống thoát khí nếu đã lâu chưa làm.
• Đem vào hoặc che phủ bàn ghế ngoài sân và cất các đồ dùng ngoài trời theo mùa.

Danh sách mùa đông

Việc mùa đông tập trung vào giữ ấm, thoải mái và sẵn sàng cho bão tuyết hoặc mất điện.

• Thử lại chuông báo khói và chuông báo CO theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Xem lại đồ dùng khẩn cấp cho mùa đông: chăn dư, đèn pin, pin, sạc dự phòng điện thoại đã sạc đầy và thực phẩm khô đủ vài ngày.
• Bảo đảm mọi người biết van khóa nước chính và tủ điện nằm ở đâu. Ghi lại vị trí đó trong sổ tham khảo của gia đình.
• Quyết định ai sẽ dọn tuyết và băng trên lối đi, hoặc thuê dịch vụ, để lối ra vào cửa và ra hộp thư luôn thông thoáng.
• Nếu bạn dùng dây đèn trang trí dịp lễ, hãy xem kỹ trước khi treo và bỏ riêng những dây có dây điện hoặc phích cắm bị hỏng. Làm theo hướng dẫn trên bao bì về việc dùng trong nhà hay ngoài trời.
• Nếu bạn dùng máy sưởi di động, hãy làm theo sách hướng dẫn, kể cả khoảng cách với đồ đạc và rèm cửa mà nhà sản xuất ghi.
• Chọn một dự án trong nhà cho những tháng yên tĩnh, như một tủ quần áo hoặc kệ trong ga-ra. Một kế hoạch dự án sắp xếp nhà cửa giúp việc này vừa sức.

Bước 3: Chia việc để không dồn hết cho một người

Danh sách theo mùa thường rơi vào tay người phát hiện vấn đề đầu tiên. Ghi rõ ai làm gì và khi nào giúp nó không trở thành việc âm thầm của riêng một người.

Hãy hình dung một gia đình có ba người lớn: một cặp vợ chồng và bố của một người, sống cùng họ và thích theo dõi mọi việc trong nhà. Danh sách mùa thu của họ có thể được chia như sau:

Bạn sẽ thấy người bố có những việc hợp với ông: gọi điện và ghi chép. Mời người thân lớn tuổi cùng lên kế hoạch, chứ không chỉ thông báo cho họ, thường giúp danh sách hiệu quả hơn cho cả nhà. Công cụ Lập kế hoạch trách nhiệm gia đình có thể giúp bạn sắp xếp ai phụ trách việc nào, và bài viết về chia việc nhà có thêm ý tưởng để chia công bằng.

Bước 4: Giữ danh sách ngắn và ghi lại việc đã làm

1. Giới hạn mỗi mùa khoảng bảy đến mười việc. Một danh sách cần sáu cuối tuần mới xong thì sẽ không bao giờ xong.
2. Đưa những việc cần thợ chuyên nghiệp lên đầu, vì hẹn lịch là phần mất thời gian nhất.
3. Khi xong một việc, ghi ngày bên cạnh. Năm sau bạn sẽ biết lần cuối thay lọc gió hay làm sạch máng xối là khi nào.
4. Chuyển những việc chưa xong sang danh sách mùa sau thay vì bỏ qua.
5. Mỗi năm một lần, thường vào mùa đông, đọc lại cả bốn danh sách và bỏ những việc không còn phù hợp, như ống nước tưới bạn không còn dùng.

Nếu muốn có danh sách theo từng phòng dành cho người lớn tuổi, Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Hoa Kỳ (CPSC) có phát hành một danh sách kiểm tra an toàn trong nhà (mở trong thẻ mới) (tiếng Anh) mà một số gia đình cùng nhau xem lại mỗi năm một lần bên cạnh các việc theo mùa.