Ý tưởng lên kế hoạch sống tại nhà khi về già

Vì sao nên có kế hoạch

Các gia đình thường thay đổi từng chút một: thêm một cây đèn chỗ này, sắp lại một tủ bếp chỗ kia. Điều đó không sao, nhưng nếu không có kế hoạch chung thì rất dễ mua những thứ không ai dùng, bỏ sót những thay đổi quan trọng nhất, hoặc sắp xếp lại một căn phòng theo cách người thân không muốn. Một kế hoạch ngắn bằng văn bản giúp mọi người thống nhất và dễ thấy việc gì đã xong, việc gì tiếp theo và việc gì cần người chuyên môn.

Khung này chỉ dành cho việc sắp xếp và lên kế hoạch. Nó không thay thế lời khuyên của nhân viên y tế và không phải là đánh giá an toàn.

Bước 1: Bắt đầu bằng cuộc trò chuyện

Hãy chọn lúc thong thả, không phải ngay sau một chuyện căng thẳng. Ngồi cùng người thân và hỏi những câu mở về cuộc sống hằng ngày ở nhà.

• Lúc nào trong ngày thấy dễ dàng? Lúc nào thấy vất vả hơn trước?
• Có việc gì ở nhà đã thôi không làm vì trở nên phiền phức không?
• Điều gì muốn giữ nguyên như cũ?
• Muốn ai cùng tham gia quyết định: vợ hoặc chồng, anh chị em, hàng xóm?
• Cảm thấy thế nào nếu có thợ vào nhà làm một dự án lớn hơn?

Hãy ghi lại đúng lời của họ, không phải cách bạn hiểu. Nếu hôm nay họ chưa muốn bàn, đó cũng là một câu trả lời. Hãy quay lại sau.

Bước 2: Cùng nhau đi xem quanh nhà

Đi qua từng phòng vào đúng thời điểm người thân thật sự dùng phòng đó: bếp vào buổi sáng, hành lang và phòng tắm vào buổi tối. Để ý độ sáng, tầm với, đồ vật trên sàn và chỗ cất đồ. Hãy để người thân dẫn đường và chỉ ra những gì họ thấy.

Danh sách Check for Safety (mở trong thẻ mới) của CDC là tài liệu đi kèm hữu ích theo từng phòng cho buổi đi xem này. Các trang theo từng phòng của Zeitlos Care, bắt đầu với phòng tắm và nhà bếp, có thêm nhiều ý tưởng sắp xếp để cân nhắc.

Bước 3: Cùng nhau sắp thứ tự ưu tiên

Khi đã có danh sách, hãy sắp xếp lại. Một cách đơn giản là hỏi hai câu cho mỗi mục: "Chuyện này xảy ra thường xuyên đến mức nào?" và "Nó làm mình khó chịu đến đâu?" Việc xảy ra hằng ngày và làm người thân bực bội nên đứng gần đầu danh sách. Việc chỉ xảy ra mỗi năm một lần có thể chờ.

Hãy hình dung một danh sách có tám ý tưởng. Có thể người thân quan tâm nhất đến việc lấy chén đĩa hằng ngày và nhìn rõ lối đi đến phòng tắm vào ban đêm, còn nhà để xe thì ít quan trọng hơn nhiều. Hai việc đó trở thành ưu tiên đầu tiên, dù một người khác trong gia đình nghĩ nhà để xe quan trọng hơn.

Bước 4: Tách việc nhanh khỏi dự án lớn

Việc nhanh

Đây là những thay đổi không cần dụng cụ và có thể đổi lại: dời đồ hay dùng lên kệ dễ với, thêm đèn ngủ cắm ổ điện, dọn trống lối đi, gom dây điện dọc theo tường, dán nhãn ngăn kéo, hoặc đặt điện thoại và đèn trong tầm với từ giường. Hãy thử vài việc rồi hỏi lại sau một tuần.

Dự án lớn

Thanh vịn, tay vịn, vòi nước tay gạt, đèn gắn cố định mới, thay đổi bậc thềm hoặc ngưỡng cửa, và mọi việc về ống nước, điện hoặc kết cấu nên do người chuyên môn có trình độ và có giấy phép thực hiện. Hãy ghi riêng những việc này để tìm hiểu, dự trù chi phí và sắp lịch mà không bị áp lực.

Bước 5: Chọn người chuyên môn có trình độ

Zeitlos Care không giới thiệu doanh nghiệp cụ thể. Khi tìm thợ lắp đặt hoặc nhà thầu, những câu hỏi sau có thể giúp bạn so sánh:

1. Anh/chị có giấy phép và bảo hiểm cho loại việc này ở tiểu bang hoặc thành phố của chúng tôi không? Tôi có thể xem giấy tờ không?
2. Anh/chị đã làm loại dự án này chưa, và có thể giải thích bằng lời dễ hiểu sẽ làm gì không?
3. Việc này có cần giấy phép xây dựng (permit) không? Ai lo việc xin phép?
4. Với những gì gắn vào tường, sẽ được cố định vào đâu và chịu được tải trọng bao nhiêu?
5. Anh/chị có thể đưa bảng báo giá bằng văn bản ghi rõ vật liệu, công, thời gian và dọn dẹp không?
6. Có bảo hành gì cho công và vật liệu?
7. Người thân của tôi có thể có mặt để chọn kiểu hoàn thiện, độ cao và vị trí không?

Hãy xin nhiều hơn một bảng báo giá khi có thể và đừng để bị hối thúc quyết định. Nếu bạn muốn tìm các dịch vụ địa phương cho người cao tuổi, nơi có thể biết về các nguồn hỗ trợ cải tạo nhà trong khu vực, Eldercare Locator (mở trong thẻ mới) (1-800-677-1116) là nơi để bắt đầu.

Bước 6: Ghi lại và chia sẻ

Giữ kế hoạch ở một nơi mà mọi người đều xem được. Công cụ miễn phí Home Comfort Planner cho phép bạn ghi ý tưởng theo từng phòng trên trình duyệt và in ra. Nếu có nhiều người trong gia đình cùng giúp, Family Responsibility Planner (công cụ phân chia trách nhiệm gia đình) có thể giúp chia việc để không ai bỏ sót.

Bước 7: Xem lại kế hoạch

Nhu cầu và sở thích đều thay đổi. Hãy đặt lời nhắc xem lại kế hoạch mỗi ba đến sáu tháng, hoặc khi chuyển mùa. Hỏi xem điều gì đang hiệu quả, điều gì không được dùng đến và có điều gì mới phát sinh không. Bỏ những ý tưởng không còn phù hợp.

Danh sách kiểm tra có thể in để lên kế hoạch sống tại nhà

• Trò chuyện với người thân về điều gì dễ và điều gì khó hơn trước.
• Ghi lại những gì họ muốn giữ nguyên.
• Thống nhất ai sẽ tham gia quyết định.
• Đi qua từng phòng vào đúng thời điểm phòng đó được dùng.
• Ghi ý tưởng cho từng phòng vào một tài liệu chung.
• Đánh dấu mỗi ý tưởng là việc nhanh hay dự án cần người chuyên môn.
• Xếp hạng ý tưởng theo mức độ thường xuyên và mức độ quan trọng với người thân.
• Thử hai hoặc ba việc nhanh và hỏi lại sau một tuần.
• Tìm người chuyên môn có trình độ và giấy phép cho các dự án lớn.
• Hỏi mỗi người chuyên môn các câu hỏi ở trên và xin báo giá bằng văn bản.
• Ghi lại quyết định, ngày tháng và thông tin liên lạc trong kế hoạch.
• Đặt lời nhắc xem lại kế hoạch sau ba đến sáu tháng.